www.schapen.nl www.schapen.pagina.nl
www.schapen.nl www.schapen.pagina.nl |
|
Ziekten bij schapen
De belangrijkste zijn:
Zere bekjes of besmettelijke ecthyma:
Deze ziekte komt vooral voor in het voorjaar en in de
zomer. Vooral lammeren en jonge schapen worden aangetast. De ziekte wordt
veroorzaakt door een virus. Lichte aandoeningen kunnen beperkt blijven tot
enkele zweertjes rond de snuit. Bij zware aandoeningen kunnen zweren met
zwarte stinkende korsten ontstaan. Dit veroorzaakt veel jeuk bij de
dieren.
In principe slaat dit virus aan op alle plaatsen waar de
huid beschadigd is geweest. bijvoorbeeld bij het inbrengen van oornummers.
De verspreiding vind plaats door direct contact of indirect
contact. Erg oppassen omdat dit ook besmettelijk kan zijn voor mensen.
Besmettelijke oogontsteking:
Deze vaak koppelsgewijs optredende oogontsteking wordt
veroorzaakt door een virusachtig organisme. Het begint met roodheid en
zwelling van het bindvlies om vervolgens het hoornvlies aan te tasten en
dan aanleiding is tot een verminderd gezichtsvermogen. Raadzaam is
aangetaste dieren te isoleren. Ter genezing worden oogzalven met
tertracycline gebruikt en in hardnekkige gevallen wordt onderhuidse
inspuiting van het antibioticum toegepast. Genezen dieren kunnen nog een
lange tijd smetstofdrager blijven en de ziekte op andere schapen over
brengen.
Het Bloed of Enterotoxaemie:
Deze ziekte, die in het voorjaar plotseling veel lammer
sterfte kan veroorzaken, komt vooral voor bij jonge snelgroeiende
weidelammeren. Het wordt veroorzaakt door afscheidingstoffen van een
Clostridium bacterie. Enten van lammeren is mogelijk (met Heptovac of
Covexin). Het duurt dan 10 - 14 dagen voordat de lammeren immuun zijn. De
beste methode is de drachtige schapen te enten. De eerste keer moeten
schapen twee maal worden geënt. De laatste enting moet twee-drie weken
voor het begin van de lammertijd plaatsvinden.
Rotkreupel:
Het is een besmettelijke klauwontsteking, veroorzaakt door
Bacteroides Nodosus(rotkreupelbacil) en Fusobacterium Necrophorum samen.
Een opvallend verschijnsel is dat de dieren, ten gevolge van de ernstige
hoorn - ondermijning, op de voorknieën liggen te grazen. De uitbreiding
van de ziekte vind alleen plaats bij een temperatuur hoger dan 10 graden
C. Dieren met rotkreupel groeien slecht. De behandeling moet bestaan uit
besnijden en ontsmetten van de klauwen van de dieren. Aanvullende
ehandeling van ernstige gevallen door inspuiting met een bepaald
antibioticum geeft zeer goede resultaten. Aangetaste dieren moeten worden
afgezonderd tot ze zijn genezen. Tegen rotkreupel bestaan vaccinaties.
Ter voorkoming van deze aandoening is regelmatige
klauwverzorging gewenst.
Schurft:
Het is een besmettelijke ziekte bij schapen. Door strenge
bestrijding is het gelukt de ziekte sterk terug te dringen.
De meeste verschijnselen zijn er in de winter. Ze hebben
erge jeuk, dikke korsten op de huid en er treed wolverlies op. De dieren
grazen minder, vermageren en de weerstand loopt terug.
Het wordt veroorzaakt door een mijt die zich voedt met
vloeistoffen uit de huid.
De mijt kan worden gedood door een schapenwasmiddel. De
enige goede behandeling is de totale onderdompeling waarbij de vloeistof
kan doordringen tot in de korsten van de huid.
Ook injectie met macroliden schijnt goede resultaten te geven.
Zwoegerziekte:
Het is een door een virus veroorzaakte langzaam
voortschrijdende longaandoening. De aandoening is besmettelijk. Hoewel
voornamelijk de dieren op oudere leeftijd de ziekte vertonen, kunnen de
ziekteverschijnselen al vanaf het 2e jaar worden waargenomen. In het begin
vermageren de dieren en er komen daarna longklachten, waarbij de ziekte
slepend verergert, met de dood tot gevolg.
Er is geen therapie voor ook vaccinatie of inenting is er
niet. De enige bestrijding is door de positief reagerende dieren uit te
stoten. Het zwoegerziekte virus behoort tot dezelfde groep als het
Aids-virus.
Scrapie:
Het is een zenuwziekte die vooral bij oudere schapen
voorkomt, de ziekte begint met onrust en jeukverschijnselen. Het is een
besmettelijke ziekte. Beste methode ter voorkoming van uitbreiding is het
opruimen van zieke dieren en hun nakomelingen. Tussen de verschillende
schapen bestaan erfelijke verschillen in gevoeligheid. Tegenwoordig wordt
veel op ARR/ARR gefokt.
Het Verwentelen:
Een schaap dat op de rug ligt en niet meer uit zichzelf
overeind kan komen noemt men een verwenteld schaap. Komt vooral voor bij
warm, broeierig weer. Jeuk is reden van het verwentelen. Soms sterven
verwentelde schapen reeds na enige uren. Het komt ook wel eens voor dat
dieren na 12 of 24 uur nog in leven zijn, dit hangt waarschijnlijk samen
met de pensvulling. Een goede jeukbestrijding kan het probleem van het
verwentelen voor een groot deel voorkomen. Vaak treft men in een koppel
steeds dezelfde schapen op de rug aan ook zonder dat er aanwijzing voor
jeuk is.
Worminfecties:
Lammeren zijn erg gevoelig voor worminfecties, omdat ze nog
geen immuniteit hebben kunnen opbouwen. Een enkele keer bij ernstige
besmettingen kunnen ook bij oudere dieren ziekteverschijnselen optreden. De
verschijnselen die optreden bij infectie met maagdarmwormen zijn niet altijd
gelijk. Je ziet vermindering in groei, de vacht wordt dor en open, er kan
bloedarmoede en vermagering optreden, ook kan het dier suf worden en de
eetlust gaat achteruit en bij lammeren wordt vaak diarree waargenomen.
Bij het schaap komen grote en kleine longwormen voor. De
grote longworm kan duidelijke ziekteverschijnselen geven zoals hoesten,
versnelde ademhaling en benauwdheid.
De kleine longwormen geven alleen bij massale infectie
vermagering, maar geen hoesten.
Een schapenhouder doet er verstandig aan regelmatig een
aantal mestmonsters van zijn schapen te laten onderzoeken op wormeieren.
Longontsteking:
Longontsteking komt bij schapen voor maar vooral bij lammeren
van een paar maanden oud. De bacteriën die het veroorzaken zijn
meestal in de buurt van de schapen of in de schapen aanwezig. Bij
verminderde weerstand, bijvoorbeeld door transport of kouvatten, en bij
een slecht geventileerde stal kan de ziekte plotseling optreden. De
dieren kunnen ook plotseling sterven. De ziekte kan een besmettelijk verloop
hebben. Bij een tijdige antibiotica toediening kan veel worden bereikt.
Bij ophokken van mestlammeren is longontsteking een gevreesde
ziekte.
Een luchtige, goed geventileerde stal, zonder over bevolking,
geeft minder ziekterisico's.
Uierontsteking:
Uierontsteking wordt veroorzaakt door bacteriën en komt voor
in verschillende vormen. Meestal gaat uierontsteking gepaard met koorts,
sufheid en weinig eetlust. De uier is vrijwel steeds gevoelig.
Je hebt een Zweluier, Blauwuier, Steenuier en uierontsteking die
optreed in het begin van de zoogperiode of na het afwennen van de
lammeren.
Een minder voorkomend, maar dodelijk verlopende
uierontsteking is de zo genoemde wrang, veroorzaakt door een etterbacterie
en overgebracht door vliegen en komt vooral voor in boomrijke
omgevingen.
Stofwisselingsziekten:
Op het einde van de dracht, tijdens en na de geboorte
van de lammeren worden hoge eisen gesteld aan het moederlichaam.
Tijdens deze periode kunnen enkele belangrijke
stofwisselingsziekten voorkomen. Zoals bijvoorbeeld Slepende melkziekte
(Acetonaemie), Melkziekte of Kopziekte.
Slepende melkziekte (Acetonaemie):
Komt voor bij hoogdrachtige schapen, vooral bij meerling
dracht. De lammeren vragen zoveel voedsel dat de ooi zelf te kort komt.
Het suikergehalte in het bloed daalt en de ooi tracht dit tekort op te
vullen door haar reserves, waaruit suiker gemaakt kan worden. Door deze
abnormale stofwisseling stijgt het gehalte aan acetonlichamen in het bloed.
Het schaap wordt suf, loopt onzeker, het gezichtsvermogen gaat achteruit, de
eetlust verdwijnt, het dier gaat met een teruggeslagen kop liggen, knarst
met de tanden en ademt hoorbaar. Na 1 tot 10 dagen is het dier dood.
Als het dier ondanks alsnog werpt, treedt spontaan verbetering
op.
Ter voorkoming moet voldoende en goed voer verstrekt worden,
maar je moet er wel op letten dat het dier niet te vet wordt.
De ziekte kan uitbreken door plotselinge vermindering in hoeveelheid
voer of door andere plotselinge veranderingen zoals bijvoorbeeld transport
over een langere afstand.
Melkziekte:
Deze aandoening lijkt wat verschijnselen betreft veel op
slepende melkziekte. De oorzaak is echter een te laag calcium gehalte in het
bloed. Ook hier treedt het al enkele weken voor het aflammeren op maar het kan
ook na aflammeren nog optreden. Na een geleidelijke verlaging van het calcium
in het bloed kan door minder voeropname, plotseling verplaatsen, calcium arm
voer een zodanig tekort optreden dat dieren ziek worden
Symptomen - traag, achterblijven bij de koppel - niet willen eten, stilliggen pens, schrikachtig, slingerende gang - op de zij liggen eventueel fietsende bewegingen maken met poten Therapie - onderhuids 20 cc Calcitad toedienen, eventueel herhalen - intraveneus calcium langzaam toedienen, dit kan heel snel een positief effect hebben - eventueel vitamine D bijspuiten - op calcium rijk voer overgaan ( bijv. pulpbrok bij gaan voeren) Preventie - Zorg voor voldoende calcium rijk voer - voorkom “stress “ en plotselinge voerovergangen
Kopziekte:
Komt vooral voor in het voorjaar op de top van de melkproductie
wanneer de dieren in het jonge gras lopen. Door verschillende oorzaken
wordt het magnesiumgehalte in het bloed te laag, waarbij het calcium gehalte
is verlaagd. De verschijnselen zijn grotendeels hetzelfde als bij melkziekte.
Deze ziekte verloopt doorgaans sneller en tijdig ingrijpen door de
dierenarts is daarom dringend nodig.
Storing in de voortplanting:
De oorzaken van verminderde vruchtbaarheid kunnen zowel bij de
ram als bij de ooi liggen. Bij de ram heeft een ontsteking van de
testikels of het voorkomen van slecht zaad een verminderde vruchtbaarheid
tot gevolg.
Bij de ooien is de periode na de bevruchting, wanneer het
bevruchte eitje zich in de baarmoeder gaat nestelen zeer belangrijk. Door
plotselinge voedertekorten of onjuiste voeding kan het vruchtje in deze
periode gemakkelijk afsterven.
Verwerpen;
Soms treed er in een koppel een geval van abortus op. De
oorzaak zou gelegen zijn bij een bacterie, de Chlamydia ovis. Ook wordt bij
hoge uitzondering wel eens een besmettelijke abortus gezien ten gevolge van
een Vibrio, Listeria of Toxoplasma infectie.
Voor het vaststellen van de oorzaak van abortus is het
verzenden naar Gezondheidsdienst van de vrucht vooral ook de nageboorte
noodzakelijk.
Het Lijfbieden:
Bij het lijfbieden ontstaat een uitstulping van de verslapte
schedewand die als een roze ballon zichtbaar wordt. Deze aandoening, die
voornamelijk voorkomt in de laatste twee weken van de dracht kan het afsterven
van de vruchten voor of tijdens de geboorte tot gevolg hebben. Wanneer zich de
verschijnselen van lijfbieden voordien is diergeneeskundige hulp nodig om de
uitgestulpte delen weer op hun plaats te brengen en daar te houden. De kling
wordt tijdelijk met een paar pennen of draadjes dicht genaaid. Zodra de
geboorte van de lammeren aankondigt moet de kling opening weer vrij gemaakt
worden.
Er kan ook een zogenaamde lepel als tijdelijke oplossing
bieden. Door deze lepel wordt de baarmoeder terug gedrukt in de buikholte en
komt niet meer in de geboorteweg, het persen is dan meestal ook over. Het is
verstandig lijfbieders niet meer te laten dekken omdat een volgend jaar de
kwaal erger is. De geboorte bij lijfbieders verloopt trager omdat de
baarmoedermond slecht ontsluit. De nakomelingen kan men beter niet aanhouden
omdat het erfelijk kan zijn.
|
|